انجمن دندانپزشکی کودکان ایران

  • تاریخ : ۴ام تیر ۱۳۹۷

سرطان های شایع در زنان، سرطان هایی هستند که ارگان های تولید مثل زنان را درگیر می کنند، از جمله سرطان های شایع در زنان می توان به سرطان دهانه رحم، سرطان تخمدان، سرطان رحم، سرطان واژن اشاره کرد. هر کدام از انواع سرطان های شایع در زنان، علائم و فاکتورهای خطر خاص خود را دارند، که در این مطلب به علائم انواع سرطان در زنان، راه های درمانی و نحوه تشخیص هر کدام از آن ها پرداخته شده است.

انواع سرطان

انواع سرطان های شایع در زنان

سرطان دهانه رحم:

انواع سرطان

سرطان دهانه رحم یکی از سرطان های شایع در زنان می باشد و وقتی سرطان در دهانه رحم یا گردنه رحم آغاز شود به آن سرطان دهانه رحم یا سرویکس گفته می شود. سرویکس در انتهای پایینی رحم قرار دارد و واژن را به بخش بالایی رحم پیوند می دهد. رحم، فضایی است که به هنگام بارداری، جنین در آن رشد می کند.

پیشگیری از سرطان دهانه رحم:

سرطان دهانه رحم در اغلب کشورهای غربی قابل پیشگیری است، زیرا آزمایشات غربالگری و واکسن های مناسبی برای پیشگیری از عفونت ویروس پاپیلومای انسانی وجود دارد. وقتی سرطان دهانه رحم به موقع و در مراحل اولیه تشخیص داده شود قابل درمان خواهد بود و نرخ بقای فرد در آن بالاست. دو مورد از آزمایشات غربالگری که می تواند به پیشگیری از سرطان دهانه رحم یا سرویکس کمک کند، عبارت است از:

  1. تست پاپ اسمیر: در تست پاپ اسمیر تغییرات سلولی و وجود پیش سازهای سرطانی در سرویکس که احتمال دارد در آینده به سرطان دهانه رحم تبدیل شود مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
  2. آزمایش اچ پی وی: آزمایش اچ پی وی به دنبال ویروسی به نام پاپیلومای انسانی یا اچ پی وی می گردد، زیرا ویروس HPV می تواند منجر به بروز تغییرات سلولی شود.

پاپ اسمیر چگونه انجام می شود؟

آزمایش پاپ اسمیر به همه خانم های ۲۱ تا ۶۵ ساله توصیه می شود و می تواند در مطب دکتر متخصص زنان به صورت سرپایی انجام شود. در طول پاپ اسمیر پزشک با استفاده از ابزاری پلاستیکی و یا فلزی به نام اسپکولوم واژن را باز می کند. به این ترتیب پزشک می تواند واژن و سرویکس را معاینه کند و سپس تعدادی سلول و مقدار کمی مخاط ناحیه سرویکس و نواحی پیرامون آن را بر می دارد. سپس نمونه روی اسلاید قرار داده شده و برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می شود. در آزمایشگاه نمونه بررسی خواهد شد تا از نرمال بودن سلول ها اطمینان حاصل شود.

  • سلول های جمع آوری شده در پاپ اسمیر همچنین به لحاظ وجود ویروس اچ پی وی می تواند مورد بررسی قرار بگیرد.
  • وقتی تست پاپ اسمیر انجام شود پزشک می تواند معاینه لگن را انجام دهد، با معاینه لگن رحم، تخمدان ها و سایر ارگان ها مورد بررسی قرار خواهد گرفت تا اطمینان حاصل شود مشکلی وجود ندارد.
  • شما باید پاپ اسمیر را از سن ۲۱ سالگی آغاز کنید. این غربالگری به منظور پیشگیری از سرطان دهانه رحم یا سرویکس انجام می شود و آزمایشی بسیار موثر و قابل اطمینان می باشد.
  • پاپ اسمیر تنها برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم یا سرطان سرویکس موثر می باشد و در مورد سرطان تخمدان ها، سرطان رحم، سرطان واژن و یا سرطان فرج موثر نمی باشد. اگر آزمایش پاپ اسمیر را به طور مرتب انجام می دهید متوجه علائم غیر معمول باشید. اگر جواب آزمایش پاپ اسمیر نرمال باشد پزشک ممکن است به شما بگوید که سه سال دیگر برای انجام تست مجدد مراجعه کنید.
  • اگر شما ۳۰ سال یا بیش از ۳۰ سال دارید ممکن است تست اچ پی وی HPV را نیز در کنار پاپ اسمیر انجام دهید. هر دوی این آزمایشات توسط پزشک همزمان انجام خواهد شد. اگر نتایج تست نرمال باشد شانس ابتلا به سرطان دهانه رحم یا سرویکس در چند سال آینده در شما پایین است.
  • در بازه سنی ۲۱ تا ۶۵ سال انجام آزمایش پاپ اسمیر به طور مرتب و بر اساس دستور پزشک بسیار اهمیت دارد. اگر شما بالای ۶۵ سال هستید و نتایج تست پاپ اسمیر شما چند سالی است که نرمال می باشد، یا دهانه رحم (سرویکس) خود را به دلایل غیر سرطانی مانند فیبروم، طی هیسترکتومی برداشته اید در آن صورت پزشک ممکن است به شما بگوید که نیازی به انجام پاپ اسمیر نخواهید داشت.

نتایج و جواب آزمایش پاپ اسمیر و اچ پی وی:

دریافت جواب آزمایش پاپ اسمیر کمی زمان می برد. اگر نتایج تست پاپ اسمیر و HPV نشان داد که چیزی غیر نرمال می باشد، پزشک برای انجام پیگیری های بیشتر با شما تماس خواهد گرفت. دلایل زیادی برای نرمال نبودن آزمایشات وجود دارد و این لزوما بدان معنا نیست که شما به سرطان دهانه رحم مبتلا شده اید. در صورتی که وجود سلول های غیر نرمال در دهانه رحم با احتمال سرطانی شدن مشخص شود، پزشک شما را در جریان مراحل پیگیری و درمان سرطان دهانه رحم قرار خواهد داد. در اغلب موارد درمان سرطان دهانه رحم یا سرویکس موثر است. مهم است که به درستی توصیه های پزشک را دنبال کنید و درمان های لازم را دریافت کنید.

سرطان تخمدان:

انواع سرطان

یکی دیگر از سرطان های شابع در زنان سرطان تخمدان می باشد، وقتی سرطان در تخمدان ها آغاز شود به آن سرطان تخمدان می گویند. هر خانم دو تخمدان در ناحیه لگنی خود در هر دو طرف رحم دارد. تخمدان ها وظیفه تولید هورمون ها و تخمک ها را دارند. سرطان تخمدان یکی از مرگبارترین سرطان های زنان است که در مسیر باروری زنان می تواند اتفاق بیفتد، در واقع سرطان تخمدان کشنده است اما آیا سرطان تخمدان قابل درمان است؟ در صورتی که سرطان تخمدان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، قابل درمان است و درمان می تواند به بهترین نحو عمل کند. سرطان تخمدان اغلب منجر به بروز علائمی می شود، بنابراین بسیار مهم است که این علائم را بشناسید. برخی از این علائم ممکن است به دلایلی غیر از سرطان مربوط باشد، اما تنها راه تشخیص این مطلب مراجعه به پزشک است.

تغییرات یا جهش در ژن های BRCA می تواند ریسک ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش دهد.

برخی اوقات تغییرات یا بروز جهش ها می تواند مانع از عملکرد صحیح ژن های مربوطه شود. برخی از این جهش ها ممکن است در ژن های BRCA اتفاق بیفتد که نتیجه آن تقسیم سلولی سریعی خواهد بود که می تواند به سرطان تخمدان تبدیل شود. همه زنان ژن های BRCA1 و BRCA2 را دارند اما تنها برخی از خانم ها در این ژن ها دچار جهش می شوند. حدود یک نفر از هر ۵۰۰ خانم در آمریکا به جهش در این ژن ها دچار است. اگر مادر یا پدر شما دچار جهش در این ژن ها باشد شانس شما در داشتن آن ۵۰ درصد خواهد بود.

  • شیوع این جهش ها در برخی قومیت ها از جمله اشکنازی یهودی بالا می باشد.
  • داشتن این جهش ها لزوما منجر به بروز سرطان سینه و یا سرطان تخمدان نخواهد شد، اما داشتن این جهش ها شما را در خطر ابتلا به این سرطان ها قرار می دهد.
  • حدود ۵۰ نفر از ۱۰۰ خانمی که دچار جهش در این ژن ها هستند، تا ۷۰ سالگی به سرطان سینه (سرطان پستان) دچار می شوند، در حالی که ۷ نفر از هر ۱۰۰ خانم در یک جمعیت معمولی در آمریکا به سرطان پستان دچار خواهند شد.
  • حدود ۳۰ نفر از هر ۱۰۰ خانمی که دارای این جهش ها می باشند، تا رسیدن به ۷۰ سالگی به سرطان تخمدان مبتلا خواهند شد، در حالی که این آمار در جمعیت طبیعی یک نفر از هر ۱۰۰ نفر می باشد.
  • اگر سابقه خانوادگی در ابتلا به سرطان پستان دارید و یا دچار تغییرات ژنتیکی در این ژن ها هستید، احتمال بیشتری برای ابتلا به سرطان تخمدان دارید.

پیشگیری از سرطان تخمدان:

در مورد راه های کاهش ریسک ابتلا به سرطان تخمدان با پزشک خود مشورت کنید. برخی از راه های پیشگیری از سرطان تخمدان عبارتند از:

  1. مصرف آنتی استروژن ها و سایر داروهایی که تولید استروژن را در بدن کاهش داده و یا مسدود می کنند.
  2. انجام جراحی های پیشگیرانه: ماستکتومی پیشگیرانه (برداشت بافت پستان) برای پیشگیری از سرطان سینه در خانم هایی با جهش ژنتیکی
  3. سالپینگو اووفورکتومی (برداشت تخمدان ها و لوله های فالوپ)

فاکتور های خطر برای سرطان تخمدان:

هیچ راهی برای اطمینان از این مطلب وجود ندارد که شما به سرطان تخمدان دچار خواهید شد. اغلب خانم هایی که به سرطان تخمدان مبتلا می شوند فاکتور خطری ندارند. اما با این حال فاکتورهایی وجود دارد که می تواند ریسک بروز سرطان تخمدان را افزایش دهد. برخی از فاکتورهای که ریسک سرطان تخمدان را افزایش می دهند، عبارتند از:

  • میانسالی یا افزایش سن
  • داشتن سابقه خانوادگی در ابتلا به سرطان تخمدان
  • داشتن جهش ژنتیکی در ژن های BRCA1 و BRCA2
  • داشتن سرطان پستان، کولورکتال، سرویکس و یا ملانوما
  • قومیت اشکنازی یهودی
  • عدم باردار شدن
  • ابتلا به اندومتریوز
  • علاوه بر این برخی مطالعات نشان داده است خانم هایی که به مدت ۱۰ سال یا بیشتر از استروژن تنها (بدون پروژسترون) استفاده می کنند، در خطر ابتلا به سرطان تخمدان قرار دارند.

اگر یک یا چند مورد از این فاکتورها در شما وجود داشته باشد، این بدان معنا نیست که شما به سرطان تخمدان مبتلا خواهید شد. اما در این مورد حتما باید با پزشک خود مشورت کنید.

علائم سرطان تخمدان:

سرطان تخمدان می تواند علائم زیر را ایجاد کند:

  • خونریزی واژن و یا ترشحاتی از واژن که غیر نرمال می باشد.
  • درد در ناحیه لگن و زیر شکم
  • کمر درد
  • نفخ، احساس تورم در زیر معده و یا احساس پر بودن
  • احساس پر شدن سریع در حین خوردن
  • تغییراتی در دفع ادرار یا یبوست و یا اسهال

اگر بروز خونریزی از واژن برای شما غیر معمول می باشد، باید فورا به پزشک خود مراجعه کنید. اگر هر کدام از علائم به مدت بیش از دو هفته و به طور غیر نرمالی ادامه پیدا کرد، باید به پزشک مراجعه کنید. این علائم اغلب علتی غیر از سرطان تخمدان دارد، اما تشخیص این مطلب به عهده پزشک می باشد. اگر سرطان تخمدان در مراحل اولیه مشخص شود درمان به احتمال زیاد می تواند موثر واقع شود.

درمان سرطان تخمدان:

سرطان تخمدان به چند طریق درمان می شود. البته درمان سرطان تخمدان بستگی به نوع سرطان و میزان گسترش آن دارد. روش های درمان سرطان تخمدان عبارت است از جراحی، شیمی درمانی و پرتو درمانی یا تابش درمانی. معمولا درمان برای سرطان تخمدان ترکیبی از جراحی و شیمی درمانی است.

  • جراحی برای درمان سرطان تخمدان: در این روش جراح بافت سرطانی را خارج می کند.
  • شیمی درمانی برای درمان سرطان تخمدان: در شیمی درمانی با استفاده از داروهای مخصوصی توده های سرطانی کوچک شده و یا از بین می روند. این داروها می تواند به صورت قرص و یا آمپول وریدی و یا به هر دو فرم مصرف شود.
  • پرتو درمانی یا تابش درمانی: در روش پرتو درمانی از اشعه هایی با انرژی بالا به منظور از بین بردن توده سرطانی در سرطان تخمدان استفاده می شود.

درمان های متفاوت می تواند بسته به تیم پزشکی شما مورد نظر قرار گیرد. متخصص آنکولوژیست زنان در درمان سرطان های مربوط به سیستم باروری خانم ها آموزش دیده است. انکولوژیست پرتو درمانی یا تابش درمانی به پزشکانی گفته می شود، که در زمینه درمان سرطان با استفاده از تابش اشعه آموزش دیده اند.

سرطان رحم:

انواع سرطان

سرطان رحم نیز جزء سرطان های شایع در زنان می باشد، بروز سرطان در رحم با نام سرطان رحم شناخته می شود. رحم ارگانی شبیه به گلابی است (زیر شکم بین مفاصل ران قرار دارد). رحم ارگانی است که به هنگام بارداری جنین در آن رشد می کند. شایع ترین نوع سرطان رحم، سرطان آندومتر می باشد که منشا آن در لایه آندومتر رحم است. در صورتی که سرطان رحم به موقع تشخیص داده شود درمان به نحو موثری عمل خواهد کرد.

علائم سرطان رحم عبارت است از:

  • ترشحات واژینال که غیر معمول می باشد.
  • خونریزی غیر نرمال از واژن برای مثال خونریزی های بسیار سنگین و یا بروز خونریزی در دوران بعد از یائسگی و یا خونریزی در دوران بین پریود ها و یا هر خونریزی که طولانی و سنگین تر از حد معمول می باشد
  • احساس درد یا فشار در لگن

به علائم توجه داشته باشید. در صورتی که دچار خونریزی واژینال می شوید فورا پزشک خود را در جریان بگذارید. در صورتی که علائم به مدت بیش از دو هفته ادامه پیدا کند، حتما به پزشک مراجعه کنید. در اغلب موارد عللی غیر از سرطان رحم در بروز علائم دخالت دارد، اما تنها راه اطمینان مراجعه به پزشک می باشد.

پیشگیری از سرطان رحم:

راه شناخته شده ای برای پیشگیری از سرطان رحم وجود ندارد. اما نکاتی وجود دارد که می تواند شانس ابتلا به سرطان رحم را کاهش دهد. از جمله این موارد عبارت است از:

  • استفاده از قرص های کنترل بارداری
  • حفظ وزن در محدوده نرمال و داشتن فعالیت مناسب فیزیکی
  • مصرف توام استروژن و پروژسترون اگر در دوران یائسگی قرار دارید و تحت هورمون درمانی هستید.

به یاد داشته باشید که تست پاپ اسمیر برای غربالگری سرطان رحم استفاده نمی شود. تست پاپ اسمیر تنها برای غربالگری سرطان دهانه رحم یا سرطان سرویکس موثر می باشد. غربالگری روتینی برای سرطان رحم توصیه نشده است. به همین دلیل شما باید علائم سرطان رحم را بشناسید و به موقع به پزشک مراجعه کنید. اگر تصور می کنید در خطر ابتلا به سرطان رحم قرار دارید به پزشک مراجعه کرده و در مورد تست های احتمالی که باید انجام دهید با پزشک مشورت کنید. در صورتی که شما در خطر سرطان رحم قرار داشته باشید پزشک از ناحیه اندومتر نمونه برداری کرده و یا سونوگرافی ترانس واژینال را انجام خواهد داد. پزشک می تواند این تست ها را در مطب خود انجام دهد.

فاکتور های خطر برای سرطان رحم:

  • افزایش سن و سنین بالای ۵۰ سال
  • چاق بودن
  • مصرف استروژن تنها در طول دوران یائسگی (بدون استفاده از پروژسترون)
  • داشتن مشکلاتی در باردار شدن، داشتن کمتر از ۵ پریود در سال هر زمان قبل از شروع یائسگی
  • مصرف تاموکسیفن، این دارو در درمان برخی انواع سرطان پستان مورد مصرف دارد.
  • داشتن سابقه خانوادگی در ابتلا به سرطان رحم، کولون و یا تخمدان

به خاطر داشته باشید داشتن فاکتورهای خطر ذکر شده به این معنا نخواهد بود که شما به سرطان رحم دچار خواهید شد، اما باید به منظور انجام تست های بیشتر به پزشک مراجعه کنید.

سرطان واژن و فرج:

انواع سرطان

وقتی سرطان در سلول های واژن اتفاق بیفتد سرطان واژن نامیده می شود. واژن همچنین به عنوان کانال زایمان نیز شناخته می شود و بین بخش انتهایی رحم و فضای بیرون بدن قرار دارد. وقتی سرطان در فرج اتفاق بیفتد به آن سرطان فرج گفته می شود. فرج به بخش بیرونی تر ارگان های ژنیتال یا تناسلی زنان اطلاق می شود که از لابیا تشکیل شده است. سرطان فرج اغلب در لبه داخلی لابیا اتفاق می افتد. در صورت تشخیص به موقع و زود هنگام سرطان واژن و فرج بیماری به نحو موثری قابل درمان است.

  • برای چکاپ سرطان واژن و سرطان فرج باید به طور منظم به پزشک مراجعه کنید. در طول چکاپ ها پزشک با استفاده از معاینه لگن می تواند علائم سرطان واژن و یا فرج را مورد معاینه قرار دهد.
  • همچنان به خاطر داشته باشید تست پاپ اسمیر برای غربالگری سرطان واژن و فرج استفاده نمی شود. پاپ اسمیر برای غربالگری سرطان دهانه رحم یا سرویکس مورد مصرف دارد.
  • خیلی از سرطان های واژن و فرج در اثر ویروسی به نام پاپیلومای انسانی ایجاد می شود. این ویروس می تواند از طریق نزدیکی جنسی بین افراد منتقل شود.
  • واکسنی وجود دارد که علیه انواعی از اچ پی وی موثر است که در بروز سرطان سرویکس، واژن و فرج دخالت دارد. واکسن های HPV در سه شات ارائه می شوند. انجام واکسیناسیون HPV حتی به دختران ۱۱ و ۱۲ ساله نیز توصیه می شود. توجه داشته باشید که واکسن HPV در آغاز ۹ سالگی نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

علائم سرطان واژن:

اغلب سرطان های واژن منجر به بروز علامتی خاص نمی شود. اما برخی علائم احتمالی چنین است:

  • ترشحات واژینال و یا خونریزی که غیر نرمال است. خونریزی های سنگین و طولانی مدت، خونریزی در دوران بین پریودها و یا خونریزی در دوران بعد از یائسگی می تواند به عنوان خونریزی غیر نرمال در نظر گرفته شود.
  • وجود خون در مدفوع و یا ادرار
  • احساس یبوست
  • درد در ناحیه لگن و زیر شکم مخصوصا در طول نزدیکی و یا دفع ادرار

علائم سرطان فرج:

سرطان فرج اغلب منجر به بروز یکی از علائم زیر می گردد:

  • سوزش، خارش و یا خونریزی در ناحیه فرج
  • تغییر رنگ در پوست ناحیه فرج، قرمز تر شدن و یا سفید تر شدن بیش از حد معمول
  • تغییرات پوستی روی فرج از جمله بروز راش یا زگیل تناسلی
  • وجود زخم در ناحیه فرج که از بین نمی رود.
  • درد در ناحیه لگن مخصوصا به هنگام دفع ادرار یا در طول نزدیکی

به خاطر داشته باشید داشتن علائم بالا به منزله ابتلا به سرطان نیست اما در صورتی که به این علائم دچار هستید باید به پزشک مراجعه کنید.

فاکتورهای خطر برای سرطان واژن و فرج:

برخی فاکتورهای خطر که می تواند شانس ابتلا به سرطان واژن و یا سرطان فرج را افزایش دهد، به این ترتیب است:

  • داشتن اچ پی وی HPV
  • داشتن توده های پیش سرطانی و یا سرطان در ناحیه سرویکس
  • داشتن برخی شرایط مانند ابتلا به ویروس اچ آی وی که می تواند منجر به ایدز شود. این ویروس می تواند منجر به تضعیف سیستم ایمنی شود.
  • سیگار کشیدن
  • داشتن خارش های مزمن یا احساس سوزش در ناحیه فرج

پیشگیری از سرطان واژن و سرطان فرج:

  • دریافت واکسن اچ پی وی واکسن HPV: این واکسن شما را علیه انواعی از ویروس اچ پی وی محافظت می کند، که می تواند در بروز سرطان های دهانه رحم یا سرویکس، واژن و فرج دخالت داشته باشد.
  • پیشگیری از ابتلا به اچ پی وی و اچ آی وی مانند اجتناب از داشتن نزدیکی
  • عدم استعمال دخانیات

انجمن دندانپزشکی کودکان

انواع سرطان های شایع در زنان

۵ (۱۰۰%) ۲ votes