انجمن دندانپزشکی کودکان ایران

  • تاریخ : ۲۸ام مهر ۱۳۹۷

عوامل موثر بر رشد جنین در دوره بارداری

محیطی که کودک را قبل از تولد به طور محسوسی در بر می گیرد محیط فیزیکی رحم می باشد. این محیط با داشتن ویژگی های خاص خود غذای لازم، دمای مناسب و شرایط مورد نیاز جنین را فراهم می نماید. از زمان تشکیل نطفه در رحم مادر پدیده رشد آغاز شده و به سرعت و به حالت انفجاری در این دوره پیش می رود. دوره طبیعی بارداری ۲۸۰ روز یعنی چهل هفته است که گاهی این دوره بین ۲۷۰ تا ۲۸۴ روز نیز طول می کشد. این دوران اثر مهمی روی سلامت جسمانی و روانی جنین دارد که باید به خیلی از مسائل دقت داشت. در ادامه علل و عواملی که بر رشد جنین تاثیر دارند به طور کامل شرح می دهیم.

عوامل موثر بر رشد جنین در دوره بارداری

عوامل موثر بر رشد جنین در دوره بارداری

سن مادر

سن مادر یکی از عوامل موثر در کیفیت رشد جنین است. برای مثال اگر زنی قبل از سن ۱۵ سالگی حامله شود احتمال نارس بودن و کمبود رشد جنین بسیار بالا است و طبق تحقیق هایی که به عمل آمده شش درصد اولین نوزادان مادران زیر ۱۵ سال طی اولین سال تولد می میرند. به همین جهت سن مناسب بارداری بین بیست تا سی و پنج سالگی اعلام شده و البته در بعضی منابع از بیست و یک تا بیست و هشت سالگی نیز ذکر شده است. چون مادرانی که در سن بالاتر از ۴۰ سالگی باردار می شوند احتمال بیشتری در داشتن کودک با اختلال کروموزومی خواهند داشت که منجر به نوعی عقب افتادگی ذهنی خواهد شد و همچنین در مقایسه با مادران جوان، نوزادان زیر وزن عادی و یا نوزادان مرده به دنیا می آورند. البته سن آمادگی جسمانی برای مادر شدن به شرایط هم اقلیمی بستگی دارد.

تغذیه مادر

اگر مادری بخواهد سلامت خود را طی دوران بارداری حفظ کرده و کودک سالم به دنیا بیاورید باید تغذیه کافی داشته باشید. چون در صورت سو تغذیه شدید هر دو صدمه می بینند. از جمله کلسیم غیر کافی در بدن مادر در سفت شدن استخوان های جنین اختلال ایجاد می نماید. کمبود ید در مادر سبب ضخامت غده تیروئید در جنین شده و بعدا قادر به ساختن تیروکسین نخواهد بود.

 

همچنین بخوانید: مراقبت و بهداشت مادر باردار

 

مصرف دارو ها

یکی دیگر از عواملی که در رشد جسمی و ذهنی جنین و ایجاد وقفه در آن موثر است، مصرف داروهای بی رویه مادر در دوران بارداری است. مادران باردار بدون تجویز پزشک حاذق مجاز به استفاده از داروها نیستند حتی مصرف بیش از اندازه ویتامین آ و ک تاثیرات سو در جنین گذاشته و باعث نقص عضو می گردند.

اعتیاد

مصرف مواد مخدر به طور کلی اثرات سو در جنین باقی می گذارد در حقیقت جنین نیز معتاد به دنیا می آید.

مصرف دخانیات

مصرف دخانیات نیز که دارای ماده نیکوتین بوده و سمی می باشد بر رشد جنین اثر سو دارد از جمله کم وزنی، استخوان های کوتاه تر و کوچک تر، جنین معتاد به سیگار موید این مطلب است و بر اساس آخرین اطلاعات جهان پزشکی سیگار نه تنها عامل بیماری های کشنده ای چون سرطان، بیماری های ریوی، قلب و عروق و غیره است ودر مورد خانم های سیگاری گاهی باعث سقط جنین نیز می شود. پژوهشگران در موارد متعدد نیکوتین کادمیوم (Nicotine Cadmium) را که از مواد موجود در دود سیگارند در مایعی که اطراف تخمک را احاطه کرده است مشاهده کرده اند.

دود سیگار ممکن است باعث شود که تخمک نارس، جنین غیر عادی و غیر طبیعی به وجود آورد که غالبا ساقط می شود. تخمک های نارس ناشی از سیگاری بودن یک زن دارای کروموزم های بیشتری و بعضی اوقات تا دو برابر هستند و همین امر باعث غیر طبیعی شدن جنین می شود.

مصرف الکل

بعضی از نقایص مادرزادی نتیجه مصرف الکل در دوران بارداری است طی تحقیقاتی معلوم شده است که الکل از جفت عبور کرده و در کیسه آب که در اطراف جنین برای محافظت جنین موجود است وارد می شود چهل درصد نوزادانی که مادرشان به الکلیسم مزمن دچارند معیوب به دنیا می آیند و ناهنجاری هایی مانند عقب افتادگی شدید رشدی در رحم، تولد زودرس، نوعی کم هوشی و نقایص عضوی مختلف از جمله عیوب قلب و چشم و گوش و انگشت اضافی و غیره می شوند. بیشتر کودکان مادران الکلی در حد هوشی کودن ها باقی می مانند و همراه با این کودنی بیماری هایی چون صرع، فلج نیمه تن یا تمام بدن، حالات شدید هیجانی، بی قراری و هذیان نیز در آنان دیده می شود.

اشعه ایکس و رادیو اکتیو

عامل دیگری که در رشد جنین اثر سو می گذارد قرار گرفتن مادر باردار زیر تابش اشعه ایکس است زیرا این اشعه می تواند باعث نواقص جسمانی و صدمات مغزی و افزایش آمادگی ابتلا به برخی از اقسام سرطان و تقلیل طول عمر بشود. بیشترین خطر نواقص جسمانی از دوهفتگی تا شش هفتگی است.

بیماری ها و اختلالات فیزیکی مادر در دوران بارداری

بیماری های ویروسی و عفونی در دوران بارداری اثرات منفی بر روی نوزاد می گذارد. مثلا ابتلا مادر به بیماری های سرخجه، آبله و آبله مرغان و تورم کبد به خصوص در ماه های اولیه حاملگی برای جنین خطرناک است ممکن است منجر به نقایص قلبی، کری، کوری و عقب ماندگی های ذهنی گردد.

عامل RH خون

RH مصرف عامل پروتئینی در خون می باشد. وجود و فقدان RH به خودی خود هیچ گونه اختلالی تولید نمی کند ولی زمانی که مردی با RH مثبت، با زنی که RH منفی ازدواج نماید خطری برای نوزاد آنان وجود دارد. البته این خطر ممکن است برای نوزاد اول نباشد ولی برای بچه های بعدی وجود خواهد داشت بدین ترتیب که سلول های قرمز جنین که دارای RH مثبت است از جفت عبور می کرده و داخل خون مادر با RH منفی می گردد در این صورت بدن مادر برای همیشه پادزهر هر گلبول های قرمز خون جنین را از بین می برد و تباهی این گلبول های قرمز در جنین باعث مرگ و تولد زودرس و تورم می شود خوشبختانه اخیرا واکسن آن تهیه شده که از ایجاد پادزهر در مادر جلوگیری می نماید.

عوامل روانی مادر در دوران بارداری

با وجود اینکه میان مادر و جنین ارتباط عصبی وجود ندارد اما هیجانات و اضطراب های شدید مادر در جنین تاثیر می گذارد. بدین طریق که هیجاناتی مانند ترس، خشم و اضطراب دستگاه عصبی خودکار مادر را به فعالیت وا داشته و باعث ترشح مواد شیمیایی در خون مادر می شود که از طریق جفت وارد جنین می گردد. مادران بارداری که در زمان حاملگی دچار مشکلاتی اعم از اختلافات خانوادگی، دشواری های شغلی، وقایع مصیبت بار زندگی و بالاخره وضع ناجور اقتصادی بوده اند صاحب اطفالی کج خلق، پر تحرک با خواب نامرتب و و گریه زیاد که نیازمند بغل شدن بوده اند، گردیده اند. هیجانات مادر چنانچه ممتد باشد، علاوه بر نقایص بدنی، عقب ماندگی ذهنی را به خصوص در سه ماهه اول بارداری موجب می گردد.

 

معجون شیر افزا

معجون شیر افزا را با خواص زیاد کننده شیر مادران، بدون هیچ اسانس و افزودنی شیمیایی، از فروشگاه انجمن دندانپزشکی کودکان تهیه نمایید.

خرید معجون شیر افزا